લોહડી એક લોકપ્રિય પંજાબી લણણી તહેવાર છે જે મુખ્યત્વે ભારત અને પાકિસ્તાનના પંજાબ પ્રદેશમાં મનાવવામાં આવે છે. તે શિયાળાના મોસમના અંત અને લાંબા, ગરમ દિવસોની આગમનને ચિહ્નિત કરે છે. દર વર્ષે 13 અથવા 14 જાન્યુઆરીને મનાવવામાં આવતો, લોહડી મકર સંક્રાંતિ સાથે મેળ ખાય છે અને લણણીના મોસમની શરૂઆતનું પ્રતીક છે. આ તહેવાર અગ્નિકુંડ, પારંપરિક નૃત્યો (ખાસ કરીને ભંગડા અને ગિદ્દા), અને ઉત્સવના ખાદ્ય પદાર્થોને વહેંચવાની વિશેષતા ધરાવે છે.

પંજાબી ખેડૂતો માટે આ તહેવારનું ખાસ મહત્વ છે કારણ કે તે શિયાળાની ફસલો, ખાસ કરીને ખાંડના કાપણીનો ઉત્સવ મનાવે છે. લોહડી દુલ્લા ભટ્ટીની દંતકથા સાથે પણ જોડાયેલ છે, જે એક પંજાબી લોક નાયક હતો જેણે પંજાબી છોકરીઓને ગુલામીમાં વેચવામાંથી બચાવી અને તેમની લગ્નની વ્યવસ્થા કરી. અગ્નિકુંડની આસપાસ દુલ્લા ભટ્ટીની પ્રશંસામાં ગીતો ગાયવામાં આવે છે, જે ઉત્સવને ઉત્સવપૂર્ણ અને અર્થપૂર્ણ બંને બનાવે છે.

લોહડી એક સમુદાય ઉત્સવ છે જે પરિવારો અને પડોશીઓને એકસાથે લાવે છે. લોકો મોટા અગ્નિકુંડની આસપાસ એકઠા થાય છે, તિલ, ગોળ, અને પોપકોર્ન જેવી વસ્તુઓને અર્પણ તરીકે અગ્નિકુંડમાં ફેંકે છે, અને પારંપરિક નૃત્યો કરે છે. આ તહેવાર લણણી માટે કૃતજ્ઞતા, શિયાળા દરમિયાન ગરમી, અને આવનારા વર્ષમાં સમૃદ્ધિની આશા પર ભાર મૂકે છે.

લોહડીનું પંજાબી સમાજમાં ઊંડું સાંસ્કૃતિક અને કૃષિ મહત્વ છે. આ તહેવાર શિયાળાના અયનાંતના અંત અને ઉત્તરાયણ (શુભ સમય જ્યારે સૂર્ય ઉત્તર તરફ આગળ વધે છે) ની શરૂઆતને ચિહ્નિત કરે છે. તે લણણીનો ઉત્સવ છે, ખાસ કરીને શિયાળાની ફસલો જેમ કે ઘઉં, ખાંડ, અને સરસવ. અગ્નિકુંડ સૂર્યની ઊર્જા અને પ્રકાશનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, અને અગ્નિમાં કરેલા અર્પણ પ્રકૃતિ અને દિવ્ય પ્રત્યે કૃતજ્ઞતાનું પ્રતીક છે.

આ તહેવાર નવવિવાહિતો અને નવા માતા-પિતા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે લગ્ન કે બાળકના જન્મ પછી પહેલી લોહડી મનાવવી શુભ ગણાય છે. પરિવારો આ માઇલસ્ટોન્સનો ઉત્સવ મનાવવા, ભેટોની આપ-લે કરવા, અને સમૃદ્ધિ અને ખુશી માટે આશીર્વાદ માંગવા એકસાથે આવે છે. લોહડીનો સમુદાય પાસું સામાજિક બંધનોને મજબૂત કરે છે અને સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓને પુષ્ટ કરે છે.

લોહડી પંજાબી સંસ્કૃતિની ભાવનાનું પ્રતીક છે - જીવંત, આનંદમય, અને સમુદાય-ઉન્મુખ. આ તહેવાર કૃતજ્ઞતા, શેર કરવાના, અને જીવનના સરળ આનંદોના ઉત્સવના મૂલ્યો શીખવે છે. તે લણણી, ગરમી, અને એકતા માટે પ્રશંસા વ્યક્ત કરવાનો સમય છે, સાથે જ આગળ બઢતા વર્ષમાં નવી શરૂઆત અને સમૃદ્ધિની આશા પણ છે.

• સાંજે એક મોટો અગ્નિકુંડ સળગાવવો, જેની આસપાસ પરિવાર અને સમુદાયના સભ્યો એકઠા થાય છે
• તિલ, ગોળ, અને પોપકોર્ન જેવા અર્પણોને અગ્નિકુંડમાં ફેંકવા
• અગ્નિકુંડની આસપાસ પારંપરિક પંજાબી નૃત્યો કરવા જેમ કે ભંગડા (પુરુષો દ્વારા) અને ગિદ્દા (સ્ત્રીઓ દ્વારા)
• દુલ્લા ભટ્ટીની પ્રશંસા કરતા અને લણણીનો ઉત્સવ મનાવતા પારંપરિક લોહડી ગીતો ગાવા
• પરિવાર, મિત્રો, અને પડોશીઓ સાથે અભિવાદન અને મિઠાઈની આપ-લે કરવી
• બાળકોનું દરવાજે-દરવાજે જઈને લોહડી ગીતો ગાવું અને પૈસા અને મિઠાઈ પ્રાપ્ત કરવી
• સરસવ દા સાગ, મક્કી દી રોટી, અને વિવિધ મિઠાઈઓ જેવા પારંપરિક ખાદ્ય પદાર્થો શેર કરવા
• નવવિવાહિત અને નવા માતા-પિતા વિશેષ સમારંભો સાથે તેમની પહેલી લોહડીનો ઉત્સવ મનાવવો
• અગ્નિકુંડની આસપાસ એકઠા થઈને તેની આસપાસ પરિક્રમા કરવી
• પ્રસાદ વિતરિત કરવો અને મોટાઓ પાસેથી આશીર્વાદ માંગવા

લોહડી વિશિષ્ટ પારંપરિક ખાદ્ય પદાર્થો સાથે મનાવવામાં આવે છે જેનું સાંસ્કૃતિક અને પોષણ સંબંધિત મહત્વ છે:

• તિલ અને ગોળ: એકતા અને સંબંધોની મીઠાશનું પ્રતીક, ઘણીવાર અર્પણ તરીકે અગ્નિકુંડમાં ફેંકવામાં આવે છે
• રેવડી અને ગજક: તિલ, ગોળ, અને મગફળીથી બનેલી પારંપરિક મિઠાઈઓ
• સરસવ દા સાગ અને મક્કી દી રોટી: મકાઈની રોટી સાથે સરસવનું સાગ, શુદ્ધ પંજાબી શિયાળાનો ખોરાક
• પોપકોર્ન અને મગફળી: હળવા નાસ્તા જે અગ્નિકુંડમાં ફેંકવામાં આવે છે અને આનંદ પણ લેવામાં આવે છે
• મિઠાઈઓ અને સૂકા ફળો: પરિવાર અને પડોશીઓ સાથે શેર કરવામાં આવતી વિવિધ પારંપરિક મિઠાઈઓ અને નટ્સ
• પારંપરિક પેય: ગરમ પેય અને કેટલીકવાર ઘરે બનાવેલી વાઇન (કેટલાક સમુદાયોમાં)